800 jaar!

 

11 augustus 2011-2012 was een Clarajubeljaar!

De zusters Clarissen over de hele wereld vierden het 8e eeuwfeest van hun ontstaan samen met vele vrienden, familieleden, stadsgenoten en bekenden! Hieronder kan je nog nagenieten van enkele initiatieven die ter gelegenheid van dit Clarajublejaar georganiseerd werden.

 

De sluiting van het Clarajubeljaar vierden wij op 11 augustus 2012 samen met + 350 vrienden!
Foto's van deze jubelvieringen kan je bekijken via deze link:  http://zustersclarissen.webklik.nl/page/fotoalbums

 

In het kader van 800 jaar Clarissen, werden alle zusters Clarissen van Vlaanderen, Walonië en Nederland  uitgenodigd op de tentoonstelling: Clara van Assisi, een sterke vrouw, door het museum De Mindere en de medebroeders uit Sint-Truiden, samen met hun familieleden. Hieronder een verslag met wat foto's, genomen door zr. Lieve Boschmans, claris te Stabroek: 

 

14 juni – één zonnige dag in een regenachtige week! Zeker omdat de zusters Clarissen uit heel het Vlaamse en Waalse land en een afgevaardigde voor de zusters in Nederland  op uitstap gingen?! Want dan schijnt (meestal toch) de zon! In de namiddag werden we samen met onze familieleden door P. Herman Hansen, stichter van het museum en zijn medewerkers van harte welkom geheten in het museum De Mindere.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   




Omdat we ongeveer met  een 60tal gasten waren, werden we in drie groepen verdeeld. Iedere groep kreeg een gids die een boeiende rondleiding gaf. We bezochten de tentoonstelling 'Clara van Assisi, een sterke vrouw'.

 

De permanente tentoonstelling  'Zij kwamen op blote voeten' was voor de meeste aanwezigen nog nieuw.

 

Conservator van het museum Christa Engelbosch, gaf een woordje uitleg over de werking van het museum De Mindere en gunde ons zelfs een inkijk in de  archiefkasten en het depot! 


 

 

   

 

Het was echt wel de moeite waard! De gidsen deden bijzonder hun best om ons zoveel mogelijk informatie mee te geven en de kans te bieden rustig te genieten van al het moois dat er te zien was. Met veel interesse luisterden wij naar zoveel boeiende achtergrondinformatie bij de prachtig verzamelde kunstwerken over de H. Clara en de H. Franciscus.  En in de benedenzaal stonden de reliekschrijnen van Christina de Wonderbare en Lutgard van Tongeren. Wie wilde kon er op eigen initiatief ook nog een kijkje gaan nemen. En of we onze ogen de kost gaven!!

 

  

 

 

 

Op deze tentoonstelling werd de Clara en Franciscus van Assisi en hun spiritualiteit bijzonder goed belicht door de talrijke kunstwerken waaronder veel kloosterkunst, maar ook schilderijen van oude meesters en hedendaagse beelden, zoals dit beeldje van Clara met het brood (verwijzend naar het broodwonder) dat in 2010 uit aardewerk gemaakt werd door de abdis van de zusters Clarissen te Malonne. 

 

  

 

 

Franciscus en Clara

14e eeuw

 

©kikirpa

 

 

 

 

Eén van de bijzonderste kunstwerken was het boek uit de 15e eeuw dat stamt uit de archieven van de zusters Clarissen te Gent. En sterke hedendaagse kunstwerken zoals de speciaal voor deze tentoonstelling opgebouwde monumentale installatie van monstransen en kelken door kunstenaar Hugo Duchateau, trokken ieders aandacht en interesse. Een beklijvende getuigenis en aangrijpende foto’s gaven een beeld van het leven van de zusters Clarissen.

 

 

 

 


De boeiende rondleiding die meer dan twee uur duurde eindigde in de mystieke weg die ons rechtstreeks bracht naar een gezellige koffietafel voor alle aanwezigen waarop wij uitgenodigd werden door  P. Frans, gardiaan en zijn medebroeders.

 


 

 

 

Na het dankwoord van zr. Karien, onze presidente, die de broeders en medewerkers van het museum bijzonder dankte voor hun inzet en uitnodiging,

 

 

 

 kregen we nog een verrassend bezoek van Ludwig Vandenhove, onze getrouwe burgemeester van Sint-Truiden en goede vriend van P. Herman Hansen. Hij nam ondanks zijn drukke werkagenda de tijd om de zusters clarissen en hun familieleden in zijn stad van harte welkom te heten!

  

 

Blij ging ieder weer huiswaarts, tevreden en voldaan van al het moois dat we te zien kregen en dat nog lang in onze herinnering zal blijven voortleven als een tabor-ervaring midden in dit Clarajubeljaar, Clara en Franciscus ter ere!

 

 

 

 

Dank aan P. Hansen, P. Frans, gardiaan en hun medebroeders en ook bijzonder aan de medewerkers van het museum, die, zoals zr. Karien het treffend zei, zich met hart en ziel inzetten om de franciscaanse geest tot leven te brengen!

 

Carmen osc

 

 

 



 

Onlangs werd er in het kader van de tentoonstellingen rond de mystieke vrouwen een studiedag georganiseerd. Rob Faesen één van de sprekers op deze studiedag en hij gaf een heel boeiende lezing over over  deze drie vrouwen en de middelnederlandse mystiek. Wie niet op de studiedag aanwezig kon zijn en toch geïnteresseerd is in de lezingen, kan hier alvast de tekst van Rob Faesen downloaden:

Faesen_R_-_tekst_lezing_middelnederlandse_mystiek.pdf

Gerard Pieter Freeman, lid van de franciscaanse beweging, directeur van het franciscaans studiecentrum en hoogleraar franciscaanse spiritualiteit aan de universiteit van Utrecht. Hij is tevens onderzoeker en kenner van Clara en Franciscus van Assisi en gaf ook een lezing en presentatie over Clara op deze studiedag. Ook die lezing kan je terugvinden op onze website in de rubriek: Clara van Assisi. Veel lees- en studiegenot!

Mogelijk volgen later nog de teksten van andere sprekers! 

 


 


Ter gelegenheid van de opening van deze tentoonstelling, precies op de 800e verjaardag van het ontstaan van de Clarissen,  gaf Mevr. Lucette Verboven een verhelderende toespraak ten beste waarvan wij jou mogen laten meegenieten!

 

  

Opening van de tentoonstelling 

Clara van Assisi: een sterke vrouw

H. Christina, H. Lutgardis, H. Eucherius

  Toespraak  door Lucette Verboven

  


 

 

Academiezaal Sint-Truiden, 18 maart 2012

 

Inleiding

 Het is – maar niemand weet wat het is.
Het is hier, het is daar.
Het is ver, het is nabij.
Het is diep, het is hoog.
Het is zó, dat
het noch het een, noch het ander is.1

 

Deze geheimzinnige mystieke tekst is een fragment van het Drievuldigheidslied, afkomstig van een anonieme dertiende-eeuwse Duitse begijn, een tijdgenote van Christina de Wonderbare van St.-Truiden en Lutgardis. Clara van Assisi is de derde vrouw in deze tentoonstelling want de orde is vandaag 800 jaar geworden!

De tentoonstellingen die voor deze Trudofeesten zijn opgezet zijn bijzonder, zowel qua vormgeving als thematiek. Op drie locaties kan u kennismaken met deze vrouwen èn u kan zien hoe moderne kunstenaars zich lieten inspireren door hen. Uitgebreide brochures en vooral een degelijk boek over Christina en Lutgardis2 leiden u verder in hun, soms vreemde, maar altijd inspirerende wereld.

Maar vooreerst dit: bedenk dat de beweging van de mulieres religiosae, de religieuze vrouwen, in de 12de en 13de eeuw, zich afspeelt binnen een heel andere tijdsgeest dan de onze. Bedenk dat u een afstand van minstens acht eeuwen moet overbruggen. Tijdens deze korte opening wil ik u een paar gedachten meegeven ter oriëntatie.

 

I. Het verhaal van Christina de Wonderbare

van Sint-Truiden

 

'Hebt u dat zelf al eens meegemaakt: verrijzenis uit de dood?' Ik wel. Maar de beschrijvers van mijn leven hebben er zo'n miraculeus verhaal van gemaakt, dat geen zinnig mens het nog kan geloven. Je kunt ze het niet helemaal kwalijk nemen: zo dacht men nu eenmaal in de dertiende eeuw.

Dit is wat zij over mij vertellen. Er valt niets bijzonders over mij te melden tot aan mijn dood. Maar tijdens mijn uitvaartmis richtte ik mij plotseling op van de baar en vloog naar de zoldering van de kerk. Ik kwam pas weer naar beneden toen de pastoor mij dat uitdrukkelijk gebood. Om uitleg gevraagd, vertelde ik hem dat ik aan de andere kant van de dood mensen had zien lijden "als in vuur"; er waren nota bene mensen bij die ik tijdens mijn leven goed had gekend!  Mij was ook de hemel getoond. Een heerlijk oord waar jullie taal op aarde geen woorden voor heeft. Ik werd voor de keuze geplaatst: meteen naar de hemel, of terugkeren naar de aarde om daar mee te werken aan de verlossing van die lijdende zielen. Ik koos voor het laatste.

Sindsdien vond mijn omgeving mij wereldvreemd. Ik liep met mijn hoofd in de wolken, zeiden ze; ja, ze vertelden zelfs dat ik op kerktorens en boomtoppen was waargenomen. Ze probeerden mij in een gekkenhuis geplaatst te krijgen, maar ik ontsnapte en vluchtte naar een bos. Daar ontmoette ik een kluizenares, Beatrijs. Zij leerde mij dat ik het beste de zielen in het vagevuur kon helpen door zieken te verplegen, en door mij te wijden aan armen en hulpbehoevenden. Beatrijs was trouwens zelf ernstig ziek. Maar voor ik haar kon helpen, stierf ik voor de tweede keer. Mensen die menen dat ze het weten kunnen, vertellen over mij dat ik toen in het hiernamaals zelf heb gevraagd om terug te mogen keren naar de aarde. Dan kon ik Beatrijs verzorgen tot aan haar dood. Zo gebeurde het. Ik verpleegde Beatrijs. Nadat zij gestorven was, stierf ik voor de derde keer en werd hier opgenomen in de hemel'.3 

Deze tekst roept een aantal vragen op!

 

* Wie was deze wonderbaarlijke vrouw die zowel op grote hoogte kon vliegen als tot in het vagevuur afdalen? Was ze een sjamane, een heilige, een mystica of, integendeel, een hysterica? Ze was in elk geval geen non, hoewel ze dikwijls met habijt wordt geschilderd, maar ze was ook geen begijn. Vaak zien we dat ze wordt afgebeeld met arendsvleugels. De arend komt ook terug in het arendsvisioen bij Lutgardis en eerder al bij de 12de eeuwse Duitse abdis en componiste Hildegard von Bingen.4


De arend, de koning van de vogels, is de enige vogel die op grote hoogte vliegt en het verhaal gaat dat zijn blik zo scherp is dat hij het kan verdragen rechtstreeks in de zon te kijken. Men ziet hem dan ook vaak zitten met de kop naar de zon gewend. Hij symboliseert de spirituele mens die eenzaam op grote hoogte vliegt, een bekend thema in die tijd.

 

* Wat opvalt in het hierboven  geciteerde verhaal is de centrale rol van het vagevuur en het lijden van de zielen in de onderwereld. In het christendom wordt het vagevuur pas sinds het concilie van Lyon in 1274, vijftig jaar na de dood van Christina, officieel opgenomen in de geloofsleer van de kerk5. Wie nu denkt dat de kerk een goed middel heeft bedacht om gelovigen schrik aan te jagen, heeft het mis. Het concept van een soort van plaats waar men boete moet doen omwille van wat men in zijn leven heeft misdaan, is veel ouder. Het duikt prominent op bij de Griekse filosoof Plato, die in een magistraal verhaal, bekend als ‘De mythe van de soldaat Er’6 bij monde van Socrates het idee uitwerkt dat morele mensen na hun dood beloond worden en dat immorele mensen bestraft worden. Het vagevuur sluit dus aan bij een eeuwenoud intuïtief gevoel: het kwaad dat je in je leven begaat, moet worden goedgemaakt, en als dat niet meer kan tijdens het leven, dan moet dat gebeuren na de dood. En Christina helpt daarbij, zo zegt dit verhaal.

 

* We stellen nu de vraag opnieuw: wie is deze Christina Mirabilis? Aansluitend bij het voorgaande, komen we een stap dichterbij door te rade te gaan bij de bekende Zwitserse psycholoog Carl Gustav Jung, die bekend werd door zijn leer over ‘het archetype’. Archetypes zijn onbewuste maar universele ideeënpatronen, oude beelden die in ons collectief onbewuste zijn opgeslagen en waarmee we geboren worden. Wie herkent niet het archetype van het kind (Harry Potter), de koning (Arthur) of de prinses, de Wijze Oude man (Mozes, Lao-tse), de Goede Moeder (Gaia, Maria, Isis) de Vernietigende Moeder (Kali, Artemis), de Oplichter (Reinaert de Vos, Tijl Uilenspiegel, de held (Luke Skywalker, Herakles, Kuifje)?

 

* Is Christina dan een archetype en zo ja, waarvan?

Er lijken mij inderdaad twee archetypes van toepassing op haar:

a) Vooreerst is Christina de begeleider, de gids van de zielen in de onderwereld, een psychopompe. In Griekenland deden mythes de ronde dat aan de doden een muntstuk moest worden meegegeven om de veerman met zijn overzetboot te betalen. De bekende film ‘Who pays the ferryman?’ is geïnspireerd op dit motief.
Maar nog vroeger, in de Egyptische religie vinden we afbeeldingen in grafkamers waarin de god Horus of soms ook de god Thoth een overledene bij de hand neemt en begeleidt naar ‘het laatste oordeel’, voorgezeten door de god Osiris. Ronduit prachtig zijn de teksten uit de Egyptische Dodenboeken. In de Papyrus van Prinses Anhaï uit 1100 v. Chr. bidt de overledene opdat haar hart, dat op een weegschaal wordt afgewogen tegen een veertje, niet verslonden zal worden door de hellehond Anubis, als zij tijdens haar leven te veel pijn en verdriet aan anderen heeft berokkend.7
Het is wel verrassend vast te stellen dat deze Sint-Truidense Christina dezelfde eigenschappen lijkt te bezitten als oude Egyptische goden.

b) De bodhisattva, het andere archetype, dat mij van toepassing lijkt op Christina is vooral  bekend in het oosten, waar dit begrip in het boeddhisme een centrale plaats bekleedt. Toen Camille Vanlangendonck het raadsel van de doopvont van Wellen opgeloste en daarvoor tot in Japan heeft gezocht, was hij ook dicht bij dat tweede archetype. In het boeddhisme incarneert de bodhisattva diegene die reeds toegang heeft tot het nirwana, maar hieraan vrijwillig verzaakt om steun te bieden aan de lijdende zielen op aarde. Het beeld komt ook terug in een miniatuur van Hildegard von Bingen, in de gedaante van een mooie vrouw, als koningin gekroond die alle mensen beschermend onder haar hoede neemt.8 

Besluit: Christina is geen wereldvreemde middeleeuwse vrouw, maar ze belichaamt eerder het archetype van de helpende mens, de verzorger, de verpleegster, maar vooral de spiritueel helpende mens die desnoods haar eigen geluk opoffert om anderen bij te staan. Dit archetype geldt zowel voor Christina als Lutgardis. Misschien is het niet toevallig dat in St.-Truiden de passie voor de psychiatrische zorg zich heeft ontwikkeld, ‘Sancta Maria’(Asster). Misschien hangt het hulp bieden aan psychisch zieken hier wel in de lucht, net zoals Christina dikwijls wordt afgebeeld als ze ‘in lucht hangt’.

 

II. Lutgardis, de adellijke dame die spirituele begeleider werd.

 

Ook bij Lutgardis, de adellijke dame, treffen we het thema aan van het vagevuur en haar rol als spirituele begeleider. In de Begijnhofkerk zien we haar op schilderijen bekend als ‘de kruisomarming, de hartenruil, de wonde in Christus’ zijde’ waar ze helemaal wordt omhuld door de vleugels van een arend.9 Vergelijkbaar hiermee in de Oudheid is het gedicht van William Butler Yeats, Leda and the Swan, waarin Yeats het sexuele spel beschrijft tussen het meisje Leda en de god Zeus. In de christelijke mystiek zijn er pareltjes te vinden waarin de spirituele eenwording met de hemelse geliefde in erotische bewoordingen wordt gevat.

Toen een vriend van Lutgardis aan haar vroeg hoe zij in haar contemplatie het aanschijn van Christus zag, antwoordde zij: ‘Plotseling verschijnt er aan mij een onbeschrijflijke schittering en zie ik de onuitsprekelijke schoonheid van zijn glorie als in een bliksem. Als dat niet snel verdwijnt uit wat ik tijdens mijn contemplatie zie, zou ik dat in dit leven niet kunnen dragen. Na deze schittering blijft er een geestelijke straling en als ik in die schittering Hem zoek die ik in een flits heb gezien, dan vind ik hem niet.’10 Horen we hier niet een echo uit het Bijbelse Hooglied: ‘Ik zocht en vond mijn geliefde niet. Ik riep en Hij antwoordde mij niet.’

Ook mooi is de anekdote over ‘Hand of pink?11’ waarin we de relikwieënverering over deze bijzondere vrouw zien ontstaan.

We besluiten met de gedachte dat Sint-Truiden kan bogen op de aanwezigheid van twee bijzondere vrouwen die boven hun tijd uitstijgen en het archetype belichamen van de helpende, meelijdende mens die spirituele bijstand verleent.

 

III.  Maar perversies liggen altijd op de loer!

 

Hoe mooi de verhalen, de symboliek, de diepe betekenis van deze vrouwen ook zijn, we mogen onze ogen niet sluiten voor de meest uitgesproken perversie in het religieuze leven van die tijd. Het lijden dat deze drie vrouwen opzoeken, de wonden die zij zichzelf toebrengen, of het extreme vasten zoals bij Clara van Assisi kan enkel als een afwijking van de boodschap van Jezus worden beschouwd.

Als u die prachtige tentoonstelling over Clara bekijkt, zal u ook in een hoekje van het Museum De Mindere12, de zogenaamde martelwerktuigen zien opgesteld: ijzeren banden met uitstekende pinnen die religieuzen droegen, als boetedoening of om het lijden van Christus op zich te nemen. Het heette dan, dat door zich te identificeren met het lijden van Christus de mystieke eenwording dichterbij kwam.

Het contrast met de figuur van Jezus kan niet groter zijn: Jezus staat niet bekend als een asceet of als iemand die zichzelf verminkt. Is het niet een duidelijk teken dat het eerste wonder van Jezus erin bestond, water in wijn te veranderen en niet omgekeerd! En dat terwijl hij op een bruiloftsfeest was. Jezus at geen sprinkhanen zoals Johannes de Doper. Ja, Hij heeft gevast, in beperkte mate, veertig dagen, maar zijn vasten was niet obsessief, Hij ontwikkelde geen anorexia bijvoorbeeld en stelt duidelijk dat de sabbat er is voor de mens en niet omgekeerd.

Misschien is het toch niet vreemd dat in een tijd waarin deze martelpraktijken op het eigen lichaam worden toegepast ook de Kruistochten beginnen. Beide druisen flagrant in tegen de leer van Jezus. En het enige waar Jezus wél voortdurend de nadruk op legt, de liefde voor de naaste, zelfs voor de vijand, wordt genegeerd. Hoe is het mogelijk dat zijn leer zo foutief werd geïnterpreteerd? Aberraties werden gestimuleerd en de eigenlijke boodschap werd niet gehoord.

Of moeten we proberen dit gegeven te begrijpen in de tijdsgeest? Wie weet welke mening men er over onze eeuw binnen 800 jaar op zal nahouden? Wat nu als ‘politiek correct’ geldt, kan dan misschien evenzeer een perversie heten.

 

Laten we dus enkele verbanden verder onderzoeken:

 

Deze martelpraktijken toegepast op het eigen lichaam hebben niets met religie te maken, ze gedijen wel in een bepaalde omgeving en tijd, maar ze duiden op een pathologie van de geest, een ziekte dus. Nu deze praktijken uit de kloosters zijn geweerd, sinds Vaticanum II een einde maakte aan deze excessen, stellen we vast dat deze zelfde praktijken, zij het in een andere vorm, zijn teruggekeerd in de seculiere wereld. Het probleem van anorexie, masochisme, zelfmutilatie, het kerven en snijden in het eigen lichaam zijn moderne problemen. In de sportwereld wordt het lichaam schaamteloos met hormonen behandelend, in de modewereld, of de televisiewereld tracht men aan eisen te beantwoorden door extreme middelen, gaande van zichzelf uithongeren tot het modelleren van het lichaam door plastische chirurgie. De pijn, het lijden dat mensen hierdoor ondergaan zijn echter vergelijkbaar. In beide gevallen is er instemming en kijkt men naar ‘het hoger goed’, nu niet meer in spirituele vorm maar door carrière of een schoonheidsideaal bepaald.

Een pathologie verdwijnt blijkbaar niet zomaar, maar verplaatst zich van biotoop. Eén kanttekening dient wel gemaakt: het lichaam disciplineren, is niet gelijk aan het lichaam kastijden, maar ik denk dat dit verschil voor iedereen duidelijk is.

Een ander interessant punt is de vraag hoe deze praktijken in het christendom zijn terecht gekomen. Waarschijnlijk zijn ze altijd aanwezig geweest omdat psychische ziektes van alle tijden zijn. Een verdere uitwerking van dit thema – bijvoorbeeld waarom in de 13de eeuw deze praktijken toenemen – zou ons in het kader van deze opening echter te ver leiden.

Laat mij besluiten met een verwijzing. Zowel Christina als Franciscus vragen vergeving aan hun lichaam op het einde van hun leven, omdat ze het zo gekweld hebben13.

We kunnen enkel vaststellen dat deze praktijken als een kanker in het christendom zijn terechtgekomen. En nu ze uit het christendom zijn verdwenen, treffen we ze terug aan in onze seculiere wereld.

 

IV. Clara van Assisi en de Clarissen in St.-Truiden!

 

Ik lees de tweede strofe uit het openingsgedicht van het Drievuldigheidslied.

 

‘Het is licht, het is helderheid.
Het is zeer duister.
Het is ongenoemd.
Het is ongekend,
zonder begin of einde.
Het is een kalm oord,
dat zonder hoedanigheid vervloeit.’

 

Clara, wordt de lichtende genoemd. Vandaag, dag op dag is het 800 jaar geleden, nl.18 maart 1212 dat Clara haar ouderlijk huis ontvlucht om zich aan te sluiten bij Franciscus. Samen met Franciscus stichtte zij de Arme Vrouwen van San Damiano. Veel vrouwen in Europa voelden zich aangesproken door het leven van Clara en haar zusters, o.a. prinses Agnes van Praag, dochter van koning Ottokar I van Bohemen. Clara schrijft haar:

 

 “Gij had kunnen genieten van pracht en eerbetoon en aardse waardigheid, de echtgenote kunnen zijn van de roemrijke Frederik II, maar gij hebt de voorkeur gegeven aan de allerheiligste, arm en licht Gij ontvangt een bruidegom nog edeler…”

 

“Kijk iedere dag in deze spiegel, koningin, bruid van Christus
en spiegel je daarin om u innerlijk en uiterlijk mooi te maken,
maak je mooi met de bloemen en de gewaden van de deugden."14 

In dit jubeljaar kan u de tentoonstelling bewonderen, maar heel het jaar kan u in het clarissenklooster terecht voor stilte en gebed of voor een persoonlijk gesprek. Ook de website is razend interessant! Een tip: als u in de Diesterstraat voorbijkomt, spring dan even binnen bij de clarissen om hen bloemen te brengen in dit jubeljaar! Dan kunnen zij kransen van bloemen in hun haar vlechten en dansen omwille van het feit dat ze vandaag 800 jaar bestaan!

 

V. Tot slot: onze onbekende begijn15

verwoordt de mystieke eenwording als volgt:

 

Laat plaats, laat tijd,
Laat ook de beelden.
Ga weggeloos
De smalle weg omhoog.
Ga onder in de bodemloze wateren.
Vlucht ik ver van u,
u komt naar me toe;
Verlies ik mij,
Vind ik u,
Bovenwezenlijk Goed!
 



 

1 Paul Vandenbroeck (samensteller) Het Hooglied, De Beeldwereld van Religieuze Vrouwen in de Zuidelijke Nederlanden, vanaf de 13de eeuw. Paleis voor Schone Kunsten Brussel, Snoeck-Ducaju & Zoon, Het Drievuldigheidslied, p. 9

2 Patrick De Rynck (red.) Christina en Lutgardis. Het verhaal van twee mystieke vrouwen in Sint-Truiden, met bijdragen van Jo Van Mechelen, Camille Vanlangendonck, Jozef Smeesters, Erfgoedcel, Sint-Truiden, 2012.

3 KRO-Radio 5 zondag 5 april 2009, Christina de Wonderbare van Sint-Truiden 'Bericht van boven'.

4 Hildegard von Bingen (1098 – 1179) was een Duitse abdis die bekend werd door haar muzikale composities en gezangen, maar ook door haar visioenen die zij in miniaturen liet optekenen. In afbeeldingen hiervan komen de arendsvleugels frequent voor. In oktober 2012 zal deze ‘Teutoonse profetes’ zoals zij genoemd werd, door paus Benedictus XVI tot kerklerares worden uitgeroepen. Deze middeleeuwse mystica zal dan de vierde vrouw zijn die deze eretitel krijgt, naast Teresa van Avila, Catharina van Siena en Theresia van Lisieux.

5 Het vagevuur wordt als kerkelijke leer bevestigd op de concilies van Firenze (1431) Trente (1545-1563).

6 Plato, De Staat, boek 10, het verhaal van Er, 4de eeuw v. Chr.

7 The Book of the Dead, Famous Egyptian Papyri, Graphica, Spanje, 1978.

8 Hildegard von Bingen. Scivias, Wisse Die Wege. Nach dem Originaltext des illuminierten Rupertsberger Kodex der Wiesbadener Landesbibliothek ins Deutsche übertragen und bearbeitet von Maura Böckeler. Otto Müller Verlag, Salzburg, 1954/1987. Der Mystische Leib, Schau II, 5, Text, p.179

9 Patryck De Rynck (red.), ibid, het arendsvisioen, p.117

10 Patryck De Rynck (red.), ibid, Thomas van Cantimpré, ibid, p. 30

11 Patryck De Rynck (red.), ibid, Thomas van Cantimpré, ibid, p. 42

12 Franciscusmuseum in Sint-Truiden.

13 Paul Vandenbroeck (samensteller) Hooglied, ibid, p.43

14 Brochure van de Heilige Clara, uitgegeven ter gelegenheid van de tentoonstelling, Museum De Mindere.

15 Paul Vandenbroeck (samensteller) Hooglied, ibid, p.9

 



 

 

 

 

800 jaar Clara van Assisi
Jonge Clarissen getuigen 

2012-zr Elisabeth Schonken.jpg    2012-zr Carmen Temmerman.jpg

  

Ter gelegenheid van 800 jaar Clarissen, werden onze twee jongste zusters gevraagd samen een bezinningsdag te geven in Herkenrode. Yvonne Jansen, ere-coördinator van het bezinningscentrum, maakte bovenstaande foto's met dit verslag:

Op 7 maart brachten twee jonge Clarissen uit Sint-Truiden een bijzonder pakkende getuigenis over hun leven en roeping als contemplatieve kloosterzuster in deze moderne, geseculariseerde wereld. De Clarissen vieren immers in 2012 wereldwijd de 800ste verjaardag van hun stichting en daar wilden wij ook in Herkenrode speciale aandacht aan besteden.

Zr. Elisabeth Schonken schetste kort de belangrijke fasen in het leven van Clara van Assisi maar legde vooral de nadruk op de betekenis van deze markante vrouw voor mensen van vandaag. Hoe kan zij ons na 800 jaar nog inspireren? Zr. Elisabeth vertelde vervolgens bijzonder openhartig over haar roeping en over haar groei naar geloofsvolwassenheid gedurende de 15 jaren van clarissenleven. “Mettertijd heb ik heel sterk aangevoeld dat dit mijn weg is, dat deze levensvorm bij mij past, iets dat diep in mij leeft als een verlangen”.

In de namiddag kwam zr. Carmen Temmerman aan het woord. Ook zij beantwoordde open en spontaan alle vragen over het dagelijks leven van de Clarissen, een leven in afzondering maar tegelijk ook intens verbonden met de wereld. Zr Carmen sloot de dag af met een doorleefde uiteenzetting over de franciscaanse spiritualiteit onder het thema ‘kijk en zie’.

Beide zusters maakten indruk door hun openheid, eenvoud en spontaniteit, maar vooral door de grote vreugde en blijheid die zij uitstraalden. Een verfrissende en inspirerende ervaring voor de talrijke aanwezigen.

  

  


 

 


Eén van de belangrijkste gebeurtenissen van dit jubeljaar is wel het tweede internationaal congres voor alle presidentes van alle Clarissenfederaties over heel de wereld. Het verloop van dit congres (5-12 februari 2012) met verslagen en foto's kan je in vier verschillende talen rechtstreeks volgen via deze link: http://www.ofm.org/congress2012OSC_OIC/

 

Van onze Vlaamse clarissenfederatie werd Zr. Sabine van der Weyden, claris te Stabroek, afgevaardigd naar het internationaal congres te Assisi. Zij kreeg de gelegenheid de medezusters en -broeders iets te vertellen over de werking van onze federatie en ze heeft dat schitterend gedaan. Hieronder kan je de opname van haar toespraak bekijken en beluisteren:

 

  


 

Eén van de eerste initiatieven ter gelegenheid van het Clarajubeljaar was een viering samen met alle zusters van de stad Sint-Truiden. Op 27oktober in de namiddag hebben we (met 32 zusters!) ter ere van Clara samen gebeden en gefeest. En of dat een vreugde was! Hieronder kan u meegenieten van enkele foto's!

Eerst een receptie:

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

met een wandeling door de tuin:


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Avondgebed ter ere van de H. Clara:


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

en een feestelijk avondmaal:

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 


 

Dit jubeljaar werd ingezet op Palmzondag 2011. Precies op die dag kreeg Clara, nu 800 jaar geleden, de toelating van bisschop Guido van Assisi om in de daaropvolgende nacht uit haar ouderlijk huis te vluchten naar Franciscus en zijn broeders in Portioncula, om zich hun levensvorm ‘te leven volgens het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus’ eigen te maken, zij het dan in een meer besloten levenswijze. In die nacht is het prilste begin van onze clarissenorde geboren en dat vieren de clarissen wereldwijd in grote verbondenheid met elkaar. Dit jubeljaar werd 3 jaar lang voorbereid in alle clarissenkloosters ter wereld.

 

In 2008 bracht de ministergeneraal van de minderbroeders J.R. Carballo namelijk alle presidentes van de clarissenfederaties vanuit de hele wereld in Assisi samen opdat zij elkaar zouden kunnen ontmoeten en hun vreugden, zorgen en problemen met elkaar delen en opdat ze samen zouden kunnen overleggen hoe dit jubeljaar voor te bereiden.  


 

 

 

Dit jubeljaar werd ingezet op Palmzondag 2011. Precies op die dag kreeg Clara, nu 800 jaar geleden, de toelating van bisschop Guido van Assisi om in de daaropvolgende nacht uit haar ouderlijk huis te vluchten naar Franciscus en zijn broeders in Portioncula, om zich hun levensvorm ‘te leven volgens het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus’ eigen te maken, zij het dan in een meer besloten levenswijze. In die nacht is het prilste begin van onze clarissenorde geboren en dat vieren de clarissen wereldwijd in grote verbondenheid met elkaar. Dit jubeljaar werd 3 jaar lang voorbereid in alle clarissenkloosters ter wereld.

'Vieren' doen wij altijd  graag in verbondenheid met zoveel mogelijk mensen. En om uitdrukking te geven aan die verbondenheid, bidden wij dagelijks een kort gebed. Doe jij ook graag mee? Je vindt het hieronder! Het jubeljaar is in de meeste kloosters wellicht heel bescheiden ingezet, gezien het samenviel met Passiezondag en het begin van de Goede Week, maar daarom niet minder intens. Het feest van de H. Clara echter, gevierd met vele stadsgenoten, vrienden en familieleden vormde een hoogtepunt. Overal in Vlaanderen en Nederland werden muurkranten uitgehangen zoals hier te zien is:

 

 

 

 

De tekening op deze muurkrant is van de minderbroeder Geroen De Bruycker (+ 2007). Hij wilde hiermee de band  tussen Franciscus en Clara uitdrukken en de eenheid in levens-visie en spiritualiteit. De tekst is van Clara zelf, (dus niet gericht aan Clara zoals het lijkt door de lay-out van de muurkrant). Ze sprak deze woorden op haar sterfbed: ‘Gij Heer, die mij geschapen hebt, wees gezegend’. Of om het korter te zeggen en in een taal van deze tijd ‘Dank, Heer, dat ik leef’. Dit geeft heel goed weer welk levensgevoel Clara had. In de clarissen- en minderbroederkloosters werden ook dezelfde bidprentjes uitgedeeld aan de vele aanwezigen met volgend gebed:

 

 
                             Heer, onze God,
		leer ons het wonder zien van het leven
		in de bloemen, in de aarde,
		in de zon en in elkaar,
		in de vriendschap tussen mensen
		en in de broosheid van ons eigen hart.
		Dat wij genieten van er te mogen zijn,
		en voluit durven kiezen
		voor het leven dat ons draagt.
		Leer ons daarin, zoals Clara van Assisi,
		te vertrouwen op U die onze Vader zijt.
		Leid ons door uw heilige Geest op de weg
		die Jezus Christus ons is voorgegaan. Amen.

 


Terug naar boven



Cookies helpen ons onze services te leveren. Door onze services te gebruiken, geeft u aan akkoord te gaan met ons gebruik van cookies. OK